Stwardnienie rozsiane

Najłagodniejszą postacią stwardnienia rozsianego jest postać rzutowa, co oznacza że objway choroby pojawiają się w rzutach średnio raz na rok, to i tak długotrwała choroba tak obejmująca 10 lat prowadzi do kalectwa. Nie ma jeszcze na rynku leków które swoiście przeciwdziałały by niszczeniu mieliny włókien nerwowych nie dopuszczając do zniszczenia neuronów, lecz są w fazie bada prowadzonych na szeroka skalę w Stanach Zjednoczonych i wielu krajach Europy. Nowa generacja leków w tym najbardziej wypróbowanego pod nazwą Natalizumab są to przeciwciała monoklonalne, których zadaniem jest zmiana antylewicowości białek mieliny, tak aby przeciwciała produkowane przez organizm nie mogły ich rozpoznać. Tym czasem leczenie zapobiegawcze pojawieniu się następnego rzutu polega na podawaniu interferonu, który w sposób nieswoisty wyhamowuje reakcję zapalną, nie każdy jednak chory klasyfikuje się do takiego leczenia, poza tym jest ono refundowane tylko przez jakiś czas, a miesięczna terapia kosztuje w polskich warunkach trzy tysiące złotych.

Stwardnienie rozsiane jest to choroba neurologiczna o mechanizmie autoimmunologicznym występująca u osób młodych. Z uwagi na jej początek warto zaznajomić się z najczęstszymi pierwszymi objawami pierwszego rzutu choroby. Objawy pierwszego rzutu to najczęściej zaburzenia widzenia pod postacią zaburzeń ostrości, bądź podwojenia obrazu, szczególnie przy patrzeniu w jednym określonym kierunku, co ma związek z uszkodzeniem nerwu wzrokowego i nerwów okruchowych. Innymi pierwszymi objawami są zaburzania czucia, zaburzania równowagi i koordynacji, trudności w oddawaniu moczu, zaburzenia lokomocji. Rzut choroby leczy się przede wszystkim lekami przeciwzapalnymi, a mianowicie glikokortykosteroidami, które w znacznej mierze są w stanie cofnąć częściowo powstałe objawy, lecz niestety nie do końca. Mimo tego iż choroba ma najczęściej przedbieg rzutowy, to i tak mniej więcej 10 lat od wystawienia diagnozy dochodzi do trwałego kalectwa zmuszającego do poruszania się o kulach, bądź na wózku inwalidzkim.

Multiplex sclerosis, inaczej stwardnienie rozsiane jest to choroba układu nerwowego i dotyczy osób młodych, stając się także najczęstszą chorobą tego układu osób w przedziale wiekowym pomiędzy 20 a 40 rokiem życia. Jest to choroba autoimmunologiczna, co oznacza że u podstawy mechanizmu leży nieprawidłowa odpowiedź zapalna skierowana przeciwko własnym białkom organizmu, tu w przypadku stwardnienia rozsianego przeciwko składnikowi otoczki mielinowej włókien nerwowych. Organizm z dotychczas nieznanych przyczyn wytwarza przeciwciała skierowane przeciw mielinie, a jej uszkodzenie prowadzi do zmniejszania przewodnictwa nerwowego co obrazuje się klinicznie wypadnięciem funkcji neurologicznej danego ośrodka najczęściej w obrębie centralnego układu nerwowego. Nie jest znany czynnik etiologiczny choroby jednakże podejrzewa się iż związany jest z wystawieniem osób genetycznie predysponowanych na czynniki zewnętrzne które uruchamiają nieprawidłową odpowiedź zapalną, co tłumaczyło by rozmieszczenie występowania na świecie tego schorzenia.

Objawy początkowe stwardnienia rozsianego niekiedy mogą przebiec bez wizyty u neurologa oraz bez podejrzenia stwardnienia rozsianego, do najczęstszych objawów pierwszego rzutu, o które zawsze należy wypytać pacjenta z ewidentnym drugim rzutem to: podwójne widzenie, szczególnie przy spoglądaniu w określonym, jednym kierunku związne z uszkodzeniem nerwów okruchowych, zaburzania ostrości widzenia, związane z pozagałkowym zapaleniem nerwu wzrokowego, drętwienie, niedoczulica, przeczulica, nietolerancja ciepła, osłabienie siły mięśniowej kończyn, zmęczenie, problemy z oddawaniem moczu,  zawroty głowy i zaburzenia równowagi, osłabienie koordynacji ruchowej oraz sztywność kończyn. Często u osoby ze stwardnieniem rozsianym można wybadać objaw Lehermitta polegający na powstaniu wrażania przebiegania prądu wzdłuż kręgosłupa podczas przyginania głowy do klatki piersiowej. Choroba ta najczęściej dotyczy osób młodych dlatego nie powinno się lekceważyć u młodych pacjentów powyższych dolegliwości, mimo iż wydają nam się raczej nieprawdopodobne i bezpodstawne.

Stwardnienie rozsiane należy do grupy chorób autoimmunologicznych. Jej etiologia nie została do dzisiaj rozpoznana, lecz wiadomo jaki mechanizmy odpowiada za pojawienia się objawów ze strony układu nerwowego. W odpowiedzi na nieznane dotychczas czynniki środowiskowe organizm predysponowany genetycznie generuje odpowiedź zapalną ukierunkowaną na niszczenie własnych białek mielinowych. Mielina jest to osłonka nerwowa, której uszkodzenie prowadzi do spadku przewodnictwa nerwowego. Miejsca zniszczenia mieliny i neuronów zwane plakami najczęściej lokalizują się w obrębie istoty białej około komorowej centralnego układu nerwowego, w obrębie móżdżku, nerwów czaszkowych, rdzenia kręgowego i pnia mózgu. Chory często jako pierwszy rzut demonstruje zaburzenie widzenia, lub ruchomości gałek ocznych. Jeżeli plaka umiejscowi się w obrębie rdzenia kręgowego dochodzi do zaburzeń czucia i ruchomości w obrębie kończyn. Często także i to dość wcześnie dochodzi do zaburzeń w utrzymywaniu równowagi i zborności ruchowej co związane jest z zajęciem móżdżku.

Najczęstszą, a zarazem najłagodniejsza postacią stwardnienia rozsianego jest postać rzutowa. Polega ona na pojawianiu się średnio u większości pacjentów raz na rok nowych objawów ogniskowego deficytu neurologicznego. Zmiany jakie zachodzą podczas rzutu częściowo ulegają wycofaniu, jednakże deficyt neurologiczny pozostaje. Pomimo tego iż choroba w takiej postaci jest najłagodniejsza to i tak u większości chorych po 10 latach od rozpoznania dochodzi do takiego deficytu, który zmusza ich do poruszania sie o kulach lub na wózku inwalidzkim, a kolejne lata przynoszą coraz większe deficyty i w końcu dochodzi do całkowitego braku samodzielności i przykucia do łóżka. Z racji tego że choroba ta dotyczy osób młodych, gdyż najczęściej rozpoznanie przypada na okres między 20 a 40 rokiem życia jest bardzo ograniczająca, i w zasadzie niekiedy wyklucza z życia zawodowego i społecznego. Obecnie nie istnieje jeszcze skuteczna metoda leczenie stwardnienia rozsianego, lecz w wielu krajach są prowadzone liczne badania nad nowymi specyfikami, wszystkie wysiłki idą w chwili obecnej na prace nad przeciwciałami monoklonalnymi.

Stwardnienie rozsiane obecnie rozpoznaje się na podstawie pojawiających się co najmniej dwóch rzutów objawów ogniskowego deficytu neurologicznego, które dotyczą uszkodzenia innych struktur- dwóch różnych i wynikających z tego objawów. Plaki, to znaczy ogniska demielinizacji i uszkodzenia neutronów są bardzo dobrze widoczne w badaniu obrazowym jakim jest rezonans magnetyczny, widnieją wówczas jako dobrze odgraniczone przejaśnienia. Plaki nie muszą odzwierciedlać obecnego stanu klinicznego pacjenta, ponieważ nie każda z nich jest aktywna. Aby potwierdzić iż jest to proces zapalny można zlecić wykonanie punkcji lędźwiowej w pobraniem płynu Mózgowo rdzeniowego do badania. W płynie mózgowo rdzeniowym obserwuje sie podwyższone miano przeciwciał, co świadczy o procesie zapalnym. Pierwszy rzut choroby może być niekiedy nie zauważony przez pacjenta, gdyż często zmiany pierwsze dotyczą nerwu wzrokowego, co wiąże się z przejściowym lub trwałym pogorszeniem widzenia, co może być nie związane z tą chorobą i występuje powszechnie jako osobne schorzenie.

Leczenie stwardnienia rozsianego składa się z dwóch elementów. Jeden rodzaj leczenia ogranicza się do leczenia rzutów choroby, stosuje się wówczas leki z grupy hormonów gikokortykosteroidowych, przeważnie SoluMedrol, który podaje się przez trzy lub pięć dni w dawce 1 gram, dożylnie we wlewie ciągłym. Takie leczenie pozwala na cofnięcie części nowo powstałych objawów neurologicznych. Leczenia natomiast zapobiegające powstaniu rzutów lub zmniejszaniu ich częstości polega na podawaniu intereferonu. Leczenie interferonem jest drogie, miesięczna kuracja w warunkach polskich wynosi trzy tysiące złotych. Narodowy Fundusz Zdrowia opłaca leczenie przeważnie tylko przez trzy lata, później przyznanie leczenia zależy od czynników prognostycznych. Na całym świecie są prowadzone badania nad nowymi lekami hamującymi rozwój stwardnienia rozsianego. Nowe leki są w fazie testowania, są to całkowicie nowe leki o działaniu dotychczas nie spotykanym. Ich działanie ma polegać na swoistej zmianie antygenowości składników mieliny, tak aby organizm nie mógł produkować przeciwko tym składnikom przeciwciał.

Stwardnienie rozsiane jest to choroba autoimmunologiczna polegająca na niszczeniu osłonki mielinowej włókien nerwowych neuronów centralnego układu nerwowego co z koli prowadzi do powstania objawów ogniskowych ubytków neurologicznych. Niszczenie mieliny- osłonki chroniącej neuron odbywa się za pośrednictwem produkcji przeciwciał. Nie są znane przyczyny tej choroby, choć podejrzewa się jakieś czynniki zewnętrzne, które jeśli zadziałają w dzieciństwie prowadzą do stanu zapalnego ukierunkowanego na niszczenie mieliny u osób predysponowanych genetycznie. Ogniska zniszczenia, tak zwane plaki najczęściej lokują się istocie białej około komorowej, w rdzeniu kręgowym,m pniu mózgu, móżdżku, oraz w obrębie nerwów czaszkowych i stąd także wynikają objawy kliniczne. Choroba przeważnie ma przedbieg rzutowy, co oznacza, że raz na jakiś czas powstaje stan zapalny niszczący mielinę i pojawiają się objawy. Rzuty zdarzają się średnio raz na rok, lecz  pomimo tego choroba trwające około 10 lat prowadzi do trwałego inwalidztwa i trudności w samodzielnym poruszaniu się.

Leczenie stwardnienia rozsianego polega na leczeniu rzutu choroby, oraz na stałym lub tez cyklicznym podawaniu leków mających zapobiec powstaniu rzutu. Leczenie rzutu ogranicza się do wygaszania stanu zapalnego poprzez zastosowanie laków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Najczęściej stosuje się SoluMedrowl podawany we wlewie dożylnym w dawce 1g przez trzy do pięciu dni. Leczenie powstrzymujące polega na podawaniu interferonu. Tu w zasadzie możliwości lecznicze się kończą. Wile firm farmaceutycznych z racji powszechności tej choroby prowadzi liczne badania nad lekami, które swoiście przeciwdziałały by produkcji przeciwciał przeciwko mielinie. Choroba ta jest chorobą autoimmunologiczną o  nieznanej przyczynie. Mechanizm stwardnienia rozsianego polega na produkcji przeciwciał przez organizm skierowanych przeciwko osłonce mielinowej włókien nerwowych, co prowadzi do uszkodzenia neuronów i w konsekwencji daje objawy ogniskowych deficytów neurologicznych. W przeciągu około 10 lat dochodzi u większości chorych do trwałego inwalidztwa.